เริ่มด้วยศิลปินอย่าง ดีแองเจโล, จิลล์ สกอตต์ และ เอรีกา บาดู เนโอโซล (Neo-Soul) ปรากฏขึ้นมาจากวงการอาร์แอนด์บี (R&B) ในช่วงปลายทศวรรษ 1990 และนำเสนอเสียงคลาสสิกของดนตรีโซลในช่วงทศวรรษ 1960
Neo-Soul คืออะไร?
Neo-Soul เป็นสไตล์ย่อยของอาร์แอนด์บีร่วมสมัยที่ผสมผสานเสียงโซลคลาสสิกจาก Stax และ Motown Records กับจังหวะที่ยืมมาจากฮิปฮอป, ร็อก, ฟังก์ และดนตรีอิเล็กทรอนิกส์ สตาร์สำคัญของแนว Neo-Soul อย่างอะลิเชีย คีย์ส, ลอรีน ฮิลล์, จอห์น อีเลเจนด์ และ แฟรงค์ โอเชียน นำเสนอเสียงร้องคล้ายกับนักร้องโซลในช่วงทศวรรษ 1960 อย่างมาร์วิน เกย์, สตีวี วันเดอร์ และพระสงฆ์แอล กรีน
ตั้งแต่จุดกำเนิดในช่วงปลายทศวรรษ 1990 จนถึงปัจจุบัน อัลบั้มเนโอโซลได้รับความนิยมสูงสุดในวงการอาร์แอนด์บี และเพลงเนโอโซลมีการรวมอยู่ในรายการเพลงอาร์แอนด์บีร่วมสมัยและสถานีวิทยุอย่างแพร่หลาย
ประวัติโดยสังเขปของ Neo-Soul
เป็นเวลาประมาณ 20 ปี ที่เสียงของ Neo-Soul ครองตลาดดนตรีอาร์แอนด์บีร่วมสมัย แม้ว่าบางศิลปินจะปฏิเสธคำนิยามนี้ก็ตาม
• การตั้งชื่อแนวดนตรี: นักวิจารณ์ดนตรีมักให้เครดิตการตั้งคำว่า “Neo-Soul” แก่ เคดาร์ มัสเซนเบิร์ก ผู้บริหารของ Motown Records ในช่วงปลายทศวรรษ 1990 และเขาใช้คำนี้ในการตลาดอัลบั้มของศิลปินอย่าง แมกซ์เวลล์, บ๊อยซ์ทูเมน, ไบรอัน มกไนท์, เอรีกา บาดู, ดีแองเจโล และลอรีน ฮิลล์ สไตล์ที่มัสเซนเบิร์กพรรณนา – เสียงร้องที่นุ่มนวลและทำนองล่อใจบนจังหวะที่ยืมมาจากฮิปฮอป ฟังก์และร็อก – ได้ถูกบุกเบิกมาตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1980 และต้นทศวรรษ 1990 โดยศิลปินอย่าง โทนี่! โทนี่! โทน! (รวมถึงผลงานของราฟาเอล ซาดิกในฐานะศิลปินเดี่ยว) ปริ้นซ์, เมเชลล์ เอ็นเดกีเซลโล และเทเรนซ์ เทรนท์ ดีอาร์บี้
• การพุ่งทะยานของแนวนี้: Neo-Soul ทะยานสู่จุดสูงสุดทางการค้าไม่นานหลังจากคำประกาศของมัสเซนเบิร์ก อัลบั้มอย่าง Who Is Jill Scott? Words and Sounds Vol.1 ของจิลล์ สก๊อตต์, Brown Sugar และ Voodoo ของดีแองเจโล, The Miseducation of Lauryn Hill ของลอรีน ฮิลล์, On How Life Is ของ
เมซี่ เกรย์, Baduizm ของเอรีกา บาดูและ Mos Def & Talib Kweli Are Black Star ของแบล็กสตาร์ ต่างประสบความสำเร็จอย่างมหาศาลในช่วงระหว่างปี 1995 ถึง 2000 ด้วยยอดขายที่คับคั่ง พวกเขายังครองรายชื่ออัลบั้มอาร์แอนด์บียอดเยี่ยมในสายตานักวิจารณ์หลายคนในช่วงเวลานั้นด้วย
• การล่าถอยของแนวอาร์แอนด์บีแนวอื่นๆ: ภายหลังยุค 2000 วงการอาร์แอนด์บีและ Dance music ได้เคลื่อนไปสู่ทิศทางการใช้เสียงสังเคราะห์และกลองไฟฟ้ามากขึ้น เสียงร้องและการใช้เครื่องดนตรีที่ย้อนยุคของ Neo-Soul จึงค่อยๆ สูญเสียความนิยมลง อย่างไรก็ตาม เสียง Neo-Soul ยังดำรงอยู่ต่อมาผ่านศิลปินอย่าง แอนเดอร์สัน พาค, เดอะรูทส์, เควสต์เลิฟ, บิลาล, แอนโธนี แฮมิลตัน, จอห์น เลเจนด์, แฟรงค์ โอเชียน, มูซิค ซูลชายด์ และฟลัว
4 ลักษณะสำคัญของเพลง Neo-Soul
เพลง Neo-Soul เป็นที่รู้จักกันดีในหลายๆ ลักษณะสำคัญ ดังต่อไปนี้
1.เมโลดี้ (ทำนอง) แบบเพลงซ้อวที่คลาสสิก: เพลง Neo-Soul สร้างขึ้นจากการขับร้องเสียงนุ่มนวลและเมโลดี้ที่
จดจำได้ง่ายของเพลงโซล์ยุค 1960 นักร้องเพลง Neo-Soul ในยุค 1990 และ 2000 เช่น Jill Scott, D’Angelo และ Raphael Saadiq มักนำเสนอทักษะการร้องคล้ายกับสตาร์เพลงโซล์ในทศวรรษ 1960 เช่น Marvin Gaye, Stevie Wonder, Smokey Robinson และ Diana Ross
2.Contemporary grooves: rhythm แทร็คของเพลง Neo-Soul มักจะใช้ซาวน์แซมเปิลจากเพลงฮิพฮอพและฟังก์ บางครั้งก็ผสมผสานเสียงดิจิทัลจากดนตรีอิเล็กทรอนิกส์เข้าไปด้วย
3.การใช้เครื่องดนตรีจริง: แตกต่างจากรูปแบบดนตรีป๊อปบนชาร์ตบิลบอร์ด เพลง Neo-Soul มักจะมีการใช้เครื่องดนตรีจริงร่วมกับซาวน์แซมเปิลและกลองไฟฟ้า ตัวอย่างเช่น อัลบั้ม Voodoo ของ D’Angelo ซึ่งเป็นหนึ่งในอัลบั้มที่เป็นแนวหน้าของเพลง Neo-Soul ในยุคต้นปี 2000
5 ศิลปินเพลง Neo-Soul ที่โดดเด่น
หากอยากเริ่มรับชมผลงานในแนวเพลง Neo-Soul ให้เริ่มฟังเพลงจากศิลปินเหล่านี้
1.ดี้แองเจโล (D’Angelo): นักร้องนักแต่งเพลง ดี้แองเจโล (ชื่อจริง ไมเคิล อาร์เคอร์) เป็นหนึ่งในศิลปินอาร์แอนด์บีร่วมสมัยที่ได้รับการยกย่องจากนักวิจารณ์มากที่สุด งานเพลงในช่วงแรกๆ เช่น บราวน์ชูกา และวูดู เป็นต้นแบบของเพลง Neo-Soul ขณะที่อัลบั้มปี 2014 อย่าง แบล็กเมสเซีย ได้ผลักดันภาพพจน์ของสไตล์และเนื้อเพลงใหม่ๆ
2.เอริคา บาดู (Erykah Badu): นักวิจารณ์เรียกเอริคา บาดู ว่าเป็น “ราชินี” และ “เฟิร์สเลดี้” ของแนวเพลง Neo-Soul แม้ว่าเธอจะไม่ชอบคำเหล่านี้ อัลบั้มเดบิวต์ชื่อ บาดูอิซึม ทำนองเสียงร้องของเธอนั้นทำให้นึกถึงถึงสไตล์บิลลี่ ฮอลิเดย์ และจังหวะของเพลงโซล์และฟังก์คลาสสิกในยุค 1970
3.จิลล์ สกอตต์ (Jill Scott): สกอตต์ก้าวเข้าสู่วงการอาร์แอนด์บีร่วมสมัยในปี 2000 ด้วยเพลงฮิต “อะ ลองค์ วอร์ค” จากอัลบั้มแรกชื่อ “WHO IS JILL SCOTT?: Words and Sounds Vol. 1” จากนั้นเธอได้ปล่อยอัลบั้มอีก 4 ชุด พร้อมด้วยอาชีพนักแสดงที่ประสบความสำเร็จ ส่งผลให้สกอตต์เป็นศิลปินชื่อดังในวัฒนธรรมป๊อปของศตวรรษที่ 21
4.อะลิเชีย คีย์ (Alicia Keys): อะลิเชีย คีย์ โดดเด่นในบรรดานักร้องด้วยกัน และทักษะการเล่นเครื่องดนตรีหลายชิ้น โดยเฉพาะเปียโน เธอเป็นที่รู้จักจากอัลบั้ม 3 ชุดแรกคือ ซอง อิน อะ ไมเนอร์ (2001), เดอะ ไดอารี ออฟ อะลิเชีย คีย์ (2003) และ แอส ไอ แอม (2007)
5.แฟรงค์ โอเชียน (Frank Ocean): เป็นศิลปินชั้นนำในแนวเพลง Neo-Soul ร่วมสมัย แฟรงค์ โอเชียน เป็นนักร้อง นักแร็ป นักแต่งเพลง และโปรดิวเซอร์ อัลบั้มเดบิวต์เมื่อปี 2012 ชื่อ “แชนแนล ออเรนจ์” ได้รับคำชื่นชมจากนักวิจารณ์เพลงเป็นอย่างมากจากการผสมผสานระหว่างเพลงโซล์คลาสสิก เพลงฟังก์ เพลงฮิพฮอพ ไซเคเดลิก และป๊อปสตรีม โอเชียนยังคงเป็นบุคคลสำคัญในทั้งวงการเพลงและทัศนะศิลป์
แหล่งอ้างอิง
1.Touré. (2001). “Neo-Soul: A New Sound, A New Star.” The New York Times.
https://www.nytimes.com/2001/02/04/arts/music-neo-soul-a-new-sound-a-new-star.html
2.Mitchell, Gail. (2017). “The Neo-Soul Legacy: How the Genre Transformed R&B Music.” Billboard. https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/7709099/neo-soul-legacy-rb-music-history
3.NPR Music. (2018). “The Return Of Neo-Soul, And Why It Sounds Different This Time Around.” https://www.npr.org/2018/11/28/671535879/the-return-of-neo-soul-and-why-it-sounds-different-this-time-around
4.Hunter, Sheena. (2020). “10 Essential Neo-Soul Albums.” Udiscover Music.
https://www.udiscovermusic.com/stories/essential-neo-soul-albums/
5.Hale, Andreas. (2021). “Hear It: Neo-Soul Is Black Music’s Past, Present And Future.” GQ.
https://www.gq.com/story/neo-soul-history-black-music
6.Wikipedia. “Neo soul.”
https://en.wikipedia.org/wiki/Neo_soul
7.AllMusic. “Neo-Soul.”
https://www.allmusic.com/style/neo-soul-ma0000012183
8.Discogs. “Neo Soul.”
https://www.discogs.com/style/neo-soul
